16 grudnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Procesu Legislacyjnego opublikowano projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (nr UC127) wdrażającej przepisy unijnej dyrektywy o jawności wynagrodzeń.
Co ma się zmienić?
- transparentność wynagrodzeń – zobowiązanie pracodawcy do określenia i ujawniania kryteriów ustalania wynagrodzeń, poziomów płac oraz zasad ich wzrostu; przyznanie pracownikom prawa do informacji o własnym wynagrodzeniu oraz średnich wynagrodzeniach (z podziałem na płeć) na porównywalnych kategoriach stanowisk;
- ocena wartości pracy – obowiązek wprowadzenia struktur wynagrodzeń umożliwiających porównywanie stanowisk oraz różnicowanie płac wyłącznie w oparciu o obiektywne, neutralne kryteria; kryteria i podkryteria ustala się w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową;
- zniesienie poufności wynagrodzeń – pracodawca nie zakaże pracownikowi ujawniania jego zarobków w celu realizacji zasady równego traktowania; jeśli takie zapisy znajdą się w aktach wewnątrzzakładowych, będą uznawane za nieważne;
- raportowanie luki płacowej – obowiązek sprawozdawczy dla pracodawców zatrudniających co najmniej 100 pracowników (co 3 lata) oraz co najmniej 250 pracowników (corocznie); raportowanie za pośrednictwem narzędzia GUS;
- wspólna ocena wynagrodzeń – dodatkowy obowiązek dla pracodawców zatrudniających co najmniej 100 pracowników w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek;
- nowe organy – organ ds. równości i organ monitorujący będą brały udział w stosowaniu przepisów nowej ustawy;
- uprawnienia i obowiązki PIP – wzmocnienie kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy, w tym przyznanie uprawnienia do wytaczania powództwa na rzecz pracownika w sprawach dotyczących równości wynagrodzeń; zobowiązanie PIP do organizacji szkoleń dla pracodawców; uprawnienie do uzyskiwania od pracodawców informacji i wyjaśnień o równości wynagrodzeń;
- sankcje – wprowadzenie do ustawy kary grzywny oscylującej w granicach od 3 000 zł do 50 000 zł za naruszenia, których dopuścił się pracodawca.
Projekt został skierowany do opiniowania. Podmioty opiniujące jeszcze nie odniosły się go jego treści. Przepisy mają wejść w życie z dniem 7 czerwca 2026 r. Projekt może oczywiście ulec daleko idącym zmianom w procesie legislacyjnym, ale uznajemy za konieczne poinformowania Państwa o jego pojawieniu się już dzisiaj.
