Newsletter

Strata spółki zależnej prowadzącej działalność B+R nie przekreśla ulgi B+R w PGK – wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2026 r., sygn. akt II FSK 1006/23.

NSA potwierdził korzystne dla podatników podejście do rozliczania ulgi B+R w podatkowej grupie kapitałowej (PGK). Sąd uznał, że prawo do skorzystania z ulgi B+R należy oceniać na poziomie PGK jako podatnika CIT, a nie przez pryzmat wyniku podatkowego spółki zależnej wchodzącej w jej skład i prowadzącej działalność badawczo-rozwojową. Oznacza to, że strata spółki zależnej realizującej projekty B+R nie wyklucza możliwości odliczenia kosztów kwalifikowanych przez całą grupę, o ile PGK osiąga dochód podlegający opodatkowaniu i spełnione są pozostałe ustawowe warunki zastosowania ulgi.

Sprawa dotyczyła PGK, w której skład wchodzi m.in. spółka zależna prowadząca działalność B+R i ponosząca koszty kwalifikowane. Spółka ta wykazała stratę ze źródeł przychodów innych niż zyski kapitałowe, podczas gdy sumarycznie PGK osiągnęła zysk, z racji dochodów osiągniętych przez spółkę dominującą. PGK odliczyła koszty kwalifikowane B+R od podstawy opodatkowania ustalonej na poziomie grupy. Wskazała, że zgodnie z art. 7a ust. 1 uCIT, za dochód PGK uznać należy nadwyżkę sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat i tak obliczony dochód powinien stanowić podstawę do skorzystania z ulgi.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się Dyrektor KIS. Uznał, że PGK może skorzystać z ulgi tylko w kwocie, w jakiej odliczenie przysługiwałoby spółce zależnej. W konsekwencji, jeżeli spółka zależna poniosła stratę, PGK nie może odliczyć kosztów kwalifikowanych poniesionych przez tę spółkę.

Sądy administracyjne podzieliły stanowisko podatnika. Wskazały, że podatnikiem CIT jest PGK, a nie poszczególne spółki ją tworzące. Tym samym brak jest podstaw prawnych do uzależniania prawa do skorzystania z ulgi B+R przez PGK od wyniku podatkowego spółki, która bezpośrednio prowadzi tego rodzaju działalność. Samo zaś ustalenie dochodu lub straty przez spółki z PGK ma wyłącznie charakter techniczny i służy wyliczeniu podatkowemu grupy.

Wyrok ma istotne znaczenie dla grup kapitałowych inwestujących w innowacje. W praktyce działalność badawczo-rozwojowa często generuje wysokie nakłady na początkowym etapie projektu, co niejednokrotnie prowadzi do wykazania straty podatkowej przez spółkę realizującą prace B+R. NSA potwierdził, że okoliczność ta sama w sobie nie pozbawia PGK prawa do skorzystania z ulgi B+R, o ile grupa jako podatnik osiąga dochód podlegający opodatkowaniu.

Odszkodowanie z polisy OC wypłacone bezpośrednio na rzecz poszkodowanego nie stanowi przychodu podatkowego w CIT dla ubezpieczonego – wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2026 r., sygn. akt II FSK 1019/23.

NSA rozstrzygnął, że wypłata odszkodowania bezpośrednio na rzecz poszkodowanego, nie stanowi po stronie ubezpieczonego przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT. Takie świadczenie służy bowiem wyłącznie pokryciu szkody wyrządzonej osobie trzeciej i nie prowadzi do wzrostu majątku podatnika. 

Spółka świadcząca usługi księgowe błędnie ustaliła wysokość zobowiązań podatkowych swojego klienta, co skutkowało powstaniem po jego stronie zaległości podatkowych.  Klient wystawił spółce notę obciążeniową na kwotę odpowiadającą wysokości poniesionej szkody, której to kwoty spółka nie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodu zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 uCIT. Ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie bezpośrednio na rzecz poszkodowanego klienta. W ocenie spółki, kwota wypłaconego na rzecz poszkodowanego odszkodowania nie stanowi dla niej przychodu w CIT.

Odmienne stanowisko zajął Dyrektor KIS. Uznał, że mimo braku wpływu środków na rachunek bankowy spółki, doszło do uzyskania przez nią korzyści majątkowej, polegającej na wykonaniu przez ubezpieczyciela za spółkę obowiązku naprawienia szkody.

Stanowiska tego nie podzieliły sądy administracyjne. Zwróciły uwagę, że za przychód podatkowy można uznać wyłącznie takie świadczenie, które prowadzi do definitywnego przysporzenia majątkowego. W analizowanej sprawie to nie nastąpiło, a wypłata dokonana przez ubezpieczyciela służyła wyłącznie naprawieniu szkody wyrządzonej osobie trzeciej i wynikała z zawartej umowy ubezpieczenia.

Wyrok ma istotne znaczenie dla przedsiębiorców korzystających z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Potwierdza, że realizacja świadczenia przez ubezpieczyciela bezpośrednio na rzecz poszkodowanego nie generuje po stronie ubezpieczonego dodatkowego przychodu podlegającego opodatkowaniu. Orzeczenie ogranicza ryzyko podatkowe w sporach dotyczących rozliczania świadczeń z polis OC i potwierdza, że dla powstania przychodu w CIT konieczne jest rzeczywiste, definitywne zwiększenie majątku podatnika.

Możliwość rozliczenia strat podatkowych przy reorganizacji grupy kapitałowej - wyrok NSA z dnia 1 lipca 2026 r., sygn. akt II FSK 1041/23.

Podatnik – spółka z o.o.  wystąpiła o interpretację podatkową co do możliwości rozliczenia strat podatkowych z lat 2017 i 2020, powstałych w okresie, gdy była komandytariuszem spółek komandytowych prowadzących działalność produkcyjną i dystrybucyjną.  Z tytułu udziału w spółce komandytowej podatnik poniósł straty podatkowe za lata 2017 i 2020. Po tym, gdy spółki komandytowe zostały objęte podatkiem CIT, przeprowadzona została reorganizacja grupy spółek. Najpierw spółki komandytowe zostały przekształcone w spółki z o.o., a następnie doszło do ich połączenia z innymi podmiotami z Grupy.

Spółka wystąpiła z zapytaniem, czy po dokonanej reorganizacji struktury Grupy przysługuje jej, jako byłemu komandytariuszowi, prawo do rozliczenia strat z lat 2017 i 2020, czy też zastosowanie znajdzie art. 7 ust. 3 pkt 7 lit. a) ustawy CIT (brak możliwości rozliczenia strat po przejęciu innego podmiotu, jeżeli skutkiem przejęcia jest zmiana przedmiotu faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej).  Spółka podnosiła, że po reorganizacji nie doszło do zmiany przedmiotu działalności, lecz jedynie do zmiany sposobu jej wykonywania – z pośredniego (za pośrednictwem spółki komandytowej) na bezpośredni. W takiej sytuacji spółka wyraziła stanowisko, że dokonana reorganizacja Grupy nie wpływa na jej prawo, jako byłego komandytariusza, do rozliczenia w kolejnych latach podatkowych wskazanej straty podatkowej.

Organ podatkowy nie zgodził się z tym stanowiskiem. Uznał, że w wyniku reorganizacji doszło do zmiany przedmiotu prowadzonej działalności w rozumieniu art. 7 ust. 3 pkt 7 lit. a ustawy o CIT. Wskazał, że rozliczanie przychodów i kosztów z tytułu udziału w spółce komandytowej przez podatnika (jako komandytariusza) nie może oznaczać, że dla celów podatkowych komandytariusz prowadził działalność taką jak spółka komandytowa, której był wspólnikiem.

Sądy administracyjne podzieliły stanowisko podatnika. Uznały, że sama reorganizacja Grupy nie powoduje automatycznie utraty prawa do rozliczenia strat podatkowych z lat ubiegłych. Wskazały, że przed objęciem spółek komandytowych podatkiem CIT to wspólnik był zobowiązany do rozliczenia ich wyników podatkowych; dochody i straty z działalności spółki komandytowej były ujmowane w rozliczeniu CIT wspólnika. W ocenie sądów oznacza to, że zakres faktycznie prowadzonej działalności przed i po reorganizacji pozostał taki sam; reorganizacja nie prowadziła do zmiany rodzaju działalności, a jedynie do zmiany sposobu jej wykonywania.

Wyrok stanowi istotną wskazówkę dla przedsiębiorców planujących reorganizacje grup kapitałowych. Potwierdza, że działania mające na celu uproszczenie struktury właścicielskiej lub dostosowanie jej do zmian w przepisach – w tym objęcia spółek komandytowych podatkiem CIT – nie powinny automatycznie prowadzić do utraty prawa do rozliczenia historycznych strat podatkowych. Jednocześnie orzeczenie pokazuje, że dla zachowania tego prawa kluczowe znaczenie ma gospodarcze uzasadnienie reorganizacji oraz brak zmiany rodzaju prowadzonej działalności.

Powtarzające się świadczenia niepieniężne, wykonywane przez wspólnika na rzecz spółki, na zasadzie art. 176 KSH, nie podlegają opodatkowaniu VAT – wyroki NSA z dnia 12 czerwca 2026 r., sygn. akt I FSK 1401/24 i I FSK 1449/24.

Z wnioskiem o interpretację indywidualną wystąpili wspólnicy spółki, będący jednocześnie jej członkami zarządu oraz wykonujący na jej rzecz powtarzające się świadczenia niepieniężne zgodnie z art. 176 KSH. Czynności te są odrębne od obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w zarządzie oraz się pokrywają się z czynnościami, które każdy z nich wykonuje w ramach prowadzonej własnej działalności gospodarczej. W ocenie wspólników, nie są oni podatnikami VAT z tytuły tych czynności a ich relacje ze spółką w tym zakresie zbliżone są do stosunku pracy.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się Dyrektor KIS, uznając wykonywane czynności jako odpłatne świadczenie usług na rzecz spółki.

WSA w Rzeszowie i NSA podzieliły zdanie podatników. Wskazały, że wykonywanie takich świadczeń przez wspólników na rzecz spółki jest zbliżone do stosunku pracy. Wspólnik nie ponosi ryzyka gospodarczego i nie występuje wobec osób trzecich jako niezależny usługodawca, co wyklucza przyjęcie, że czynności te stanowią samodzielną działalność gospodarczą w rozumieniu uVAT.

Wyroki mają istotne znaczenie dla spółek z o.o. korzystających z mechanizmu przewidzianego w art. 176 KSH. Potwierdzają, że odpowiednio ukształtowane powtarzające się świadczenia wspólników mogą pozostawać poza zakresem VAT.  Jednocześnie orzeczenia pokazują, że kluczowe znaczenie ma sposób wykonywania świadczeń, w szczególności brak samodzielności oraz ryzyka gospodarczego po stronie wspólnika wykonującego świadczenia.

Omyłkowe przesłanie do KSeF faktury wystawionej przed obowiązkowym KSeF wymaga korekty - interpretacja Dyrektora KIS z dnia 23 czerwca 2026 roku nr 0114-KDIP1-3.4012.298.2026.1.KP.

Dyrektor KIS wskazał, że w sytuacji omyłkowego przesłania do Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) faktur sprzedaży wystawionych przed dniem powstania obowiązku korzystania z KSeF, tj. przed dniem 1 kwietnia 2026 r., podatnik zobowiązany jest do skorygowania tych faktur, w sytuacji, gdy faktury te zostały wcześniej prawidłowo wystawione poza systemem KSeF, doręczone kontrahentom oraz prawidłowo rozliczone podatkowo. Fakt nadania numerów identyfikacyjnych KSeF fakturom przesłanym do KSeF omyłkowo przed dniem powstania obowiązku korzystania z KSeF nie powoduje obowiązku ich formalnego korygowania wyłącznie z uwagi na fakt ich zapisania w systemie KSeF. Obowiązek korekty wynika z wprowadzenia do obrotu prawnego faktur, które zostały wcześniej wystawione poza KSeF w formie elektronicznej.

Interpretacja ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników wdrażających KSeF. Pokazuje, że błędne przesłanie historycznych faktur do systemu nie pozostaje bez konsekwencji i wymaga podjęcia odpowiednich działań korygujących. Stanowisko organu stanowi jednocześnie pierwszą wskazówkę, jak należy postępować w przypadku technicznych lub organizacyjnych pomyłek związanych z obsługą KSeF, których w początkowym okresie obowiązywania systemu trudno będzie całkowicie uniknąć.

Czynsz z dzierżawy znaku towarowego wykonywanej poza działalnością gospodarczą należy kwalifikować jako przychód z dzierżawy, a nie z praw majątkowych – wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2026 r., sygn. akt II FSK 1023/23.

NSA orzekł, że przychody z dzierżawy znaku towarowego wykonywanej poza prowadzoną działalnością gospodarczą, stanowią przychód z dzierżawy z art. 10 ust. 1 pkt 6 uPIT, a nie z praw majątkowych z art. 10 ust. 1 pkt 7 uPIT. Zaznaczył, że o kwalifikacji podatkowej przesądza źródło przychodu, tj. umowa dzierżawy, a nie charakter jej przedmiotu (w tym przypadku prawo majątkowe, jakim jest znak towarowy). Tego rodzaju czynsz może więc podlegać opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, a nie według skali podatkowej, gdyby uznać go za przychód z praw majątkowych.

Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, który planuje wycofać znak towarowy z majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą do majątku prywatnego, a następnie go wydzierżawić. We wniosku o interpretację podatkową wyraźnie zaznaczył, że planowana umowa dzierżawy pozostanie poza zakresem prowadzonej przez niego działalności. W jego ocenie, uzyskiwany z tego tytułu przychód należy zakwalifikować jako przychód z dzierżawy zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 uPIT, co daje możliwość opodatkowania ryczałtem, a nie według skali podatkowej.

Dyrektor KIS nie podzielił tego stanowiska, wskazując, że o kwalifikacji podatkowej decyduje przedmiot umowy (w tym przypadku znak towarowy będący prawem majątkowym), a nie jej rodzaj. Takie przychodów należy więc traktować jako przychód z praw majątkowych z art. 10 ust. 1 pkt 7 uPIT.

Odmienną ocenę przyjęły sądy administracyjne. Zaznaczyły, że katalog źródeł przychodów zawarty w art. 10 ust. 1 uPIT ma charakter rozłączny, tj. każdy przychód może być przypisany wyłącznie do jednego źródła. Skoro w art. 10 ust. 1 pkt 6 uPIT wyodrębniono dzierżawę jako odrębną kategorię, to niedopuszczalne jest zakwalifikowanie przychodu z tego tytułu do praw majątkowych wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 7 uPIT. Zgodziły się z podatnikiem, że prawo majątkowe stanowi jedynie przedmiot umowy, natomiast rzeczywistym źródłem wpływów pozostaje sam stosunek dzierżawy.

Wyrok ma istotne znaczenie dla właścicieli znaków towarowych oraz innych praw własności intelektualnej planujących ich komercjalizację poza działalnością gospodarczą. Potwierdza, że odpowiednie ukształtowanie modelu korzystania z takich aktywów może wpływać nie tylko na kwalifikację źródła przychodów, ale również na dostępne zasady opodatkowania, w tym możliwość zastosowania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Orzeczenie stanowi również ważny argument w sporach dotyczących podatkowej kwalifikacji przychodów z udostępniania praw własności intelektualnej.

Przy wypłacie dywidendy z zysków opodatkowanych tzw. estońskim CIT podstawą opodatkowania PIT dla wspólnika jest pełna kwota zysku przeznaczonego do podziału, bez wcześniejszego odliczenia podatku spółki – wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2026 r., sygn. akt II FSK 992/23 oraz z dnia 18 czerwca 2026 r., sygn. akt II FSK 993/23.

Oba orzeczenia dotyczyły spółek, które wybrały opodatkowanie tzw. estońskim CIT i które planują wypłacić dywidendy. Uważały one, że w pierwszej kolejności powinny wyodrębnić z kwoty osiągniętego zysku podatek należny CIT w ramach tzw. estońskiego CIT, a następnie od tak pomniejszonej kwoty pobrać (jako płatnik) 19 proc. podatku PIT od dywidendy przy wypłacie na rzecz wspólnika. Wynikać to ma z konstrukcji dwóch odrębnych zobowiązań podatkowych, tj. po stronie spółki z ryczałtu od dochodów spółek, a po stronie wspólnika z 19 proc. PIT od dywidendy, która jest pobierana przez spółkę jako płatnika.

Zarówno Dyrektor KIS, jak i sądy administracyjne nie podzieliły tej argumentacji.

Zgodnie wskazały, że konstrukcja tzw. estońskiego CIT jest inna niż klasyczny „dwustopniowy” model opodatkowania dochodu w spółce. Wynika to wprost z art. 30a ust. 19 uPIT zawierającego mechanizm odliczenia. Zgodnie z tym przepisem, podstawą wyliczenia PIT od dywidendy dla wspólnika jest cała kwota zysku przeznaczona do podziału, bez uprzedniego pomniejszania jej o podatek CIT należny od spółki. Kwota ta następnie podlega obniżeniu o część podatku spółki w zależności od statusu podatnika i stawki ryczałtu, tj. 70 proc. lub 90 proc.

Wyroki mają istotne znaczenie dla spółek stosujących estoński CIT oraz planujących wypłatę dywidendy wspólnikom. Potwierdzają one prawidłowy sposób kalkulacji podatku od dywidendy i rozwiewają wątpliwości dotyczące kolejności rozliczenia CIT oraz PIT. Orzeczenia przypominają jednocześnie, że korzyść podatkowa wynikająca z estońskiego CIT nie polega na pomniejszeniu podstawy opodatkowania PIT, lecz na zastosowaniu ustawowego mechanizmu odliczenia części podatku zapłaconego przez spółkę.