Newsletter

Domowe biuro pracownika nie jest zakładem podatkowym zagranicznej spółki – wyrok NSA z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt II FSK 163/23.

NSA orzekł, iż zatrudnienie przez spółkę zagraniczną pracownika wykonującego pracę zdalną w Polsce nie musi oznaczać powstania jej zakładu podatkowego, a tym samym obowiązku zapłaty w Polsce podatku CIT od wygenerowanego przez takiego pracownika dochodu.

Sprawa dotyczyła niemieckiej spółki konsultingowej, której przedmiotem działalności jest wsparcie w procesach rekrutacyjnych oraz organizacja szkoleń z zakresu HR. Spółka zatrudnia na umowę o pracę również osoby mieszkające w Polsce, które wykonują swoją pracę zdalnie, wykorzystując do tego sprzęt przekazany przez pracodawcę. Spółka nie ma w Polsce żadnej stałej placówki i nie prowadzi w Polsce sprzedaży towarów i usług. Praca polskich pracowników polega przede wszystkim na generowaniu raportów i formularzy. W ocenie spółki, taki model zatrudnienia nie oznacza powstania jej zakładu podatkowego w Polsce. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się dyrektor KIS, wskazując, iż w Polsce jest wykonywana część podstawowej działalności spółki, co oznacza powstanie zakładu.

Stanowiska takiego nie podzieliły sądy administracyjne. WSA w Gliwicach wskazał, że praca zdalna wykonywana przez pracowników z Polski ma charakter działalności pomocniczej – administracyjnej, a nie głównej, polegającej np. na spotkaniach z klientami. Ponadto, spółka nie ma jakiegokolwiek prawa do dysponowania powierzchnią (przestrzenią fizyczną), w której wykonywana jest praca w systemie home office przez pracowników. Spółka nie ma więc w Polsce żadnego adresu prowadzenia działalności ani prawa do nieruchomości, a tym bardziej stałej placówki. Pracownicy zdalni nie są upoważnieni do występowania w imieniu spółki.

W konsekwencji nie mamy tu do czynienia z zakładem spółki zagranicznej w Polsce, a tym samym dla spółki nie powstanie obowiązek podatkowy w polskim podatku dochodowym. NSA uznał to stanowisko za prawidłowe.

Kara umowna za niezawinione opóźnienie w wykonaniu usług lub realizacji dostaw może być kosztem uzyskania przychodu – wyrok NSA z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt II FSK 1655/24.

NSA orzekł, że kary umowne za opóźnienia w wykonaniu usług lub realizacji dostaw mogą być kosztem uzyskania przychodów, jeśli opóźnienie nie jest zawinione przez podatnika i spełnione są ogólne warunki z art. 15 ust. 1 uCIT. Wskazał, że przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 uCIT, wykluczający z kosztów podatkowych niektóre kary umowne i odszkodowania, jako wyjątek od ogólnej zasady z art. 15 ust. 1 uCIT należy interpretować ściśle.

Sprawa dotyczyła dewelopera, który zawarł z generalnym wykonawcą umowę na budowę zespołu budynków mieszkalnych. Wykonawca nie dotrzymał terminu realizacji inwestycji. Skutkowało to opóźnieniem w przekazaniu klientom lokali mieszkalnych oraz obowiązkiem po stronie dewelopera zapłaty kar umownych za opóźnienie.

W ocenie dewelopera, takie kary stanowią dla niego koszt uzyskania przychodu z art. 15 ust. 1 uCIT. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się dyrektor KIS, powołując się na art. 16 ust. 1 pkt 22 uCIT, który stanowi, że kosztem podatkowym nie są kary i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w ich usunięciu. Dodał, że nie ma znaczenia czy opóźnienie było zawinione przez dewelopera.

Sądy administracyjne podzieliły stanowisko podatnika. WSA we Wrocławiu wskazał, iż kary umowne za opóźnienie w wykonaniu usługi lub realizacji dostawy nie zostały wprost wymienione art. 16 ust. 1 pkt 22 uCIT, a tym samym mogą stanowić podatkowy koszt w razie spełnienia warunków wymienionych z art. 15 ust. 1 uCIT. Należy rozróżnić karę za niezawinione przez podatnika opóźnienie od kary za wadę lub zwłokę, które są wyłączone z podatkowych kosztów. NSA podzielił tę argumentację.

Wykorzystanie samochodu służbowego również do celów prywatnych przez prezesa spółki, będącego jej wspólnikiem, stanowi ukryty zysk – wyrok NSA z dnia 15 października 2025 r., sygn. akt II FSK 125/23.

NSA orzekł, że w sytuacji, gdy prezes zarządu spółki, będący zarazem jej wspólnikiem, korzysta z samochodu służbowego również do celów prywatnych, to połowa wydatków związanych z użytkowaniem tego pojazdu stanowi ukryty zysk i podlega podatkowi w ramach estońskiego CIT.

Sprawa dotyczyła spółki opodatkowanej ryczałtem od dochodów spółek (tzw. estońskim CIT). Prezes zarządu spółki, będący jednocześnie jej wspólnikiem, wykorzystuje samochód firmowy również do celów prywatnych. Spółka nie prowadzi ewidencji przebiegu pojazdu oraz odlicza podatek VAT od wydatków eksploatacyjnych na samochód w wysokości 50%, zgodnie z art. 86a ust. 1 uVAT.

W ocenie spółki, nie powstaje tu ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 4 pkt 2 lit. b uCIT, gdyż warunkiem dla uznania świadczenia za ukryty zysk jest spełnienie dwóch przesłanek z art. 28m ust. 3 uCIT: świadczenie musi być dokonane na rzecz wspólnika (lub podmiotu powiązanego) oraz musi być powiązane z prawem do udziału w zysku. Zdaniem spółki, udostępnienie samochodu prezesowi zarządu wynika z pełnionej przez niego funkcji w zarządzie, a nie z faktu bycia udziałowcem.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się dyrektor KIS. Uznał, że prezes zarządu, będący wspólnikiem, spełnia pierwszą ze wskazanych przesłanek. Brak prowadzenia przez spółkę ewidencji przebiegu pojazdu automatycznie oznacza, że samochód używany jest również do celów prywatnych, zgodnie z art. 16 ust. 5f uCIT. W rezultacie 50% wydatków związanych z eksploatacją samochodu stanowi ukryty zysk i podlega opodatkowaniu estońskim CIT. Stanowisko to podzielił WSA w Gorzowie Wielkopolskim, a ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny, podkreślając, że wyliczenie świadczeń stanowiących ukryty zysk z art. 28m ust. 3 uCIT ma charakter otwarty.

Przedsiębiorca może amortyzować miejsce postojowe i zaliczać odpisy amortyzacyjne w całości do kosztów uzyskania przychodów, także wówczas, gdy pojazd jest używany również do celów prywatnych – interpretacja indywidualna dyrektora KIS z dnia 30 września 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-2.4011.624.2025.4.MC.

Z wnioskiem o interpretację wystąpił przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług doradczych. Prowadzi on ewidencję w formie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a jego dochody opodatkowane są podatkiem liniowym. Podatnik przeznaczył 20% powierzchni w swoim mieszkaniu na cele biurowe, a ponadto planuje zakup miejsca postojowego w garażu, na którym będzie parkował samochód stanowiący środek trwały wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, ale również do celów prywatnych. Miejsce postojowe będzie miało odrębną od mieszkania księgę wieczystą, a jego zakup będzie opodatkowany 23% stawką podatku VAT.

Podatnik zamierza wprowadzić miejsce postojowe do ewidencji środków trwałych i dokonywać od niego odpisów amortyzacyjnych. W jego ocenie, przysługiwać mu będzie prawo zaliczenia tych odpisów do kosztów uzyskania przychodu w działalności gospodarczej.

Dyrektor KIS uznał, że w opisanej sytuacji podatnikowi przysługuje prawo do zaliczenia 100% odpisów amortyzacyjnych od miejsca postojowego w kosztach podatkowych. Wskazał, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 22a ust. 1 uPIT, warunkujące możliwość amortyzacji miejsca parkingowego, który będzie odrębnym środkiem trwałym w prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej Nie ma tu znaczenia, że pojazd będzie wykorzystywany także w celach prywatnych, jak i to, że lokal mieszkalny jest tylko w niewielkiej części wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.

Małżeńska wspólność majątkowa jest współwłasnością łączną, a więc nie można w odniesieniu do niej zastosować proporcji z art. 8 ust. 1 uPIT – wyrok NSA z dnia 15 października 2025 r., sygn. akt II FSK 124/23.

NSA orzekł, że w przypadku sprzedaży nieruchomości należącej do majątku wspólnego małżonków, jednak w ramach prowadzonej przez jednego z nich działalności gospodarczej, uzyskany przychód zakwalifikować należy w całości jako pochodzący z działalności gospodarczej, pomimo tego, że drugie z małżonków nie prowadzi działalności gospodarczej.

Małżeńska wspólność majątkowa jest współwłasnością łączną, a więc nie można w odniesieniu do niej stosować proporcji, o której mowa w art. 8 ust. 1 uPIT, tj. nie można przypisać połowy przychodu drugiemu małżonkowi, który nie prowadzi działalności gospodarczej.

Sprawa dotyczyła małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej; tylko jedno z nich prowadzi działalność gospodarczą. Do majątku wspólnego małżonków została wniesiona nieruchomość nabyta przez jedno z nich tytułem darowizny przed zawarciem związku małżeńskiego. Na nieruchomości, w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez jedno z małżonków, zostały wzniesione budynki mieszkalne z zamiarem ich sprzedaży w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Budynki mieszkalne zostały sprzedane na rzecz osób trzecich w taki sposób, że w odniesieniu do każdego z nich zostały zawarte dwie umowy sprzedaży, odrębnie przez każde z małżonków, którzy przyjęli, że uzyskany z tego tytułu przychód powinien być rozliczony po połowie, tj. w połowie jako przychód małżonka nie prowadzącego działalności gospodarczej ( sprzedaż prywatna, zwolniona z PIT z uwagi na upływ pięciu lat) oraz w połowie jako przychód z działalności gospodarczej małżonka prowadzącego taką działalność, a to w oparciu o art. 8 ust. 1 uPIT, który przewiduje proporcjonalny podział przychodów ze wspólnej własności.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się dyrektor KIS, wskazując, że uzyskany przychód winien być rozliczony wyłącznie w ramach działalności gospodarczej małżonka prowadzącego taką działalność. Tego samego zdania były sądy administracyjne. Orzekły, że skoro nieruchomość była wykorzystywana i przeznaczona do sprzedaży w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jednego z małżonków, to całość przychodu z jej zbycia należy zakwalifikować jako przychód z tej działalności gospodarczej. Proporcja z art. 8 ust. 1 uPIT odnosi się do wyłącznie do współwłasności ułamkowej, a nie łącznej.