Newsletter

Dla wartości świadczenia w postaci poręczenia decydujące znaczenie ma wartość nominalna zabezpieczonego zobowiązania – wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2026 r., sygn. akt II FSK 1433/23.

NSA orzekł, że przy ocenie ekwiwalentności wzajemnych poręczeń decydujące znaczenie ma wartość zabezpieczonych zobowiązań, a nie długość okresów, na które udzielono poręczenia. Czynnik czasu może mieć ewentualnie znaczenie przy ustalaniu wartości nieodpłatnego świadczenia według cen rynkowych, lecz nie przy samym badaniu równowartości świadczeń, co wynika wprost z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.

Sprawa dotyczy dwóch spółek powiązanych, które udzieliły sobie wzajemnych poręczeń na zabezpieczenie zobowiązań. W ocenie organów podatkowych wartość tych świadczeń (poręczeń) nie była ekwiwalentna, mając na uwadze wartość nominalną zabezpieczonych zobowiązań, co skutkowało powstaniem po stronie jednej ze spółek przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia.

Podatnik kwestionował to stanowisko, wskazując, że przy ustalaniu wartości poręczenia należy uwzględnić nie tylko nominalną wartość zabezpieczonego zobowiązania, ale również charakter i cel transakcji oraz czas obowiązywania poręczenia. WSA w Rzeszowie podzielił pogląd prawny podatnika.

NSA nie zgodził się jednak z tym stanowiskiem, przyznając rację organom podatkowym.

Zwolnienie przedmiotowe dochodów z dywidend w innym kraju UE nie wyklucza zastosowania zwolnienia z art. 22 ust. 4 uCIT – wyroki NSA z dnia 12 sierpnia 2026 r., sygn. akt II FSK 1400/23, II FSK 1518/23, II FSK 1519/23 i II FSK 1520/23.

Sprawy dotyczyły polskich spółek z tej samej grupy kapitałowej. Spółki wypłaciły na rzecz wspólnika – spółki z siedzibą w Holandii dywidendy przekraczające 2 mln zł rocznie. Wspólnik korzysta w Holandii ze zwolnienia przedmiotowego dotyczącego dochodów z udziałów w spółkach zależnych.  W ocenie spółek spełnione zostały wszystkie warunki z art. 22 ust. 4 uCIT, stąd nie pobrały podatku u źródła (WHT) z tytułu dokonanych wypłat.

Spółki wystąpiły o wydanie opinii o stosowaniu preferencji, jednak organ podatkowy odmówił jej wydania, wskazując, że nie spełnione zostały przesłanki z art. 22 ust. 4 pkt 4 uCIT, gdyż odbiorca świadczenia korzysta ze zwolnienia z opodatkowania CIT w Holandii. Stanowisko to podzielił WSA w Lublinie, uznając, że warunek niekorzystania ze zwolnienia z CIT dotyczy nie tylko zwolnienia podmiotowego, lecz również przedmiotowego dotyczącego dywidend.

NSA był innego zdania.  Wskazał, że zgodnie z uCIT oraz dyrektywą Parent-Subsidiary istotne jest to, aby zagraniczny podmiot nie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania od całości swoich dochodów (zwolnienia podmiotowego), co nie obejmuje zwolnienia przedmiotowego, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowych sprawach.

Wynagrodzenie za czynności związane z zarządzaniem spółką w ramach kontraktu B2B stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście, co wyklucza możliwość korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych – wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2026 r., sygn. akt II FSK 1216/23.

NSA uznał, że jeśli umowa o świadczenie usług doradczych (B2B) ma charakter kontraktu menedżerskiego obejmującego również czynności zarządcze, tzn. reprezentowania spółki na zewnątrz, zawierania umów w jej imieniu, a także podejmowanie decyzji kadrowych, to uzyskane z tego tytułu przychody należy zakwalifikować jako przychody z działalności wykonywanej osobiście z art. 13 pkt 7 lub 9 uPIT, co wyklucza ich opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

W sprawie podatnik planuje świadczyć w ramach prowadzonej działalności gospodarczej „usługi doradztwa związane z zarządzaniem” na rzecz kilku spółek w ramach grupy kapitałowej. Usługi mają być świadczone w oparciu o umowy o świadczenie usług (B2B) i obejmować m.in. reprezentowanie spółek podpisywanie i zawieranie w ich imieniu umów oraz powoływanie i odwoływanie pełnomocników spółek. W ocenie podatnika, tego rodzaju działalność usługowa spełnia warunki ustawowe uprawniające do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w stawce 15%.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się Dyrektor KIS, podnosząc, że zakres czynności objętych umową wskazuje na ich kierowniczy charakter i jest zbliżony do umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem z art. 13 pkt 9) uPIT, co wyklucza możliwość opodatkowania ryczałtem. Powyższe stanowisko zostało podzielone przez sądy administracyjne, które dodatkowo wskazały, że przychody z umów o zarządzenie przedsiębiorstwem i umów o podobnym charakterze są zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście także wtedy, gdy są zawarte w ramach działalności gospodarczej podatnika.

Jeżeli sprzedaż akcji i cesja wierzytelności o zapłatę ceny za akcje nastąpiły tego samego dnia, to powstaje przychód wyłącznie z tytułu cesji wierzytelności – wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Sz 407/26.

Podatnik zawarł z kontrahentem warunkową umowę sprzedaży akcji spółki. Tego samego dnia zawarł z innym podmiotem umowę cesji wierzytelności przysługujących mu z tytułu zapłaty za sprzedane akcje. Zdaniem organu podatkowego doszło do dwóch transakcji generujących przychód podlegający opodatkowaniu: z tytułu sprzedaży akcji – przychód z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a uPIT, tj.  przychód z kapitałów pieniężnych oraz z tytułu cesji wierzytelności – przychód z art. 18 uPIT, tj.  przychód z praw majątkowych.

WSA w Szczecinie zakwestionował to stanowisko.  Stwierdził, że przychodem podatnika był w tym przypadku dochód (równy przychodowi) z cesji wierzytelności, stanowiący przychód z praw majątkowych, od którego podatnik zapłacił PIT. Sąd wskazał, że na skutek umowy cesji wierzytelności zawartej w dniu zawarcia umowy sprzedaży akcji podatnik przeniósł wierzytelność z tytułu zapłaty ceny za akcje na inny podmiot i tym samym nie przysługiwało mu już roszczenie o zapłatę kwoty z tytułu ich zbycia. Tym samym podatnik nie uzyskał przychodu z kapitałów pieniężnych.

Wyrok nie jest prawomocny.

Kara umowna za przedterminowe rozwiązanie umowy najmu może podlegać VAT - interpretacja zmieniająca Szefa KAS z dnia 6 sierpnia 2026 r., sygn. DOP7.8101.10.2025.FMLM.2.

Szef KAS uznał, że kara umowna za przedterminowe rozwiązanie umowy najmu z winy najemcy może podlegać VAT, jeżeli w rzeczywistości stanowi substytut wynagrodzenia związanego ze świadczoną usługą. O kwalifikacji wypłaconej kwoty nie przesądza jej nazwa („kara umowna”), lecz jej rzeczywisty gospodarczy charakter i związek z usługą.

Sprawa dotyczyła spółki wynajmującej nieruchomości osobom trzecim. W zawartych umowach przewidziano możliwość ich jednostronnego rozwiązania przez wynajmującego w razie naruszenia przez najemcę określonych obowiązków. Przewidziano w nich również prawo żądania przez wynajmującego kary umownej odpowiadającej wielokrotności miesięcznego czynszu. W ocenie spółki zapłata takiej kary nie podlega opodatkowaniu VAT, gdyż ma charakter odszkodowawczy i nie stanowi wynagrodzenia za usługę.

Potwierdził to Dyrektor KIS, ale jego interpretację zmienił z urzędu Szef KAS. Wskazał, że w sytuacji, gdy płatność jest ekonomicznym odpowiednikiem wynagrodzenia za najem lub pozostawanie w gotowości do jego świadczenia, może ona stanowić wynagrodzenie za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 uVAT. W takiej sytuacji nie ma ona bowiem charakteru odszkodowawczego.

Kontynuacja działalności jako warunek wyłączenia z VAT zbycia przedsiębiorstwa - wyrok TSUE z 9 września 2026 r., w sprawie T-366/25, Szytelbieck.

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zamierzała przekazać w drodze darowizny całe przedsiębiorstwo dwóm córkom, z których każda miała otrzymać udział w wysokości ½. Córki planowały niezwłocznie wnieść otrzymane udziały w przedsiębiorstwie aportem do prowadzonej przez siebie spółki jawnej i kontynuować działalność przedsiębiorstwa. We wniosku o interpretację podatkową wskazano, że takie przekazanie przedsiębiorstwa powinno być wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT.

Dyrektor KIS uznał, że przekazanie udziałów w przedsiębiorstwie nie spełnia warunków wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT, ponieważ nie następuje przekazanie całości przedsiębiorstwa bezpośrednio na rzecz podmiotu kontynuującego działalność gospodarczą. Dla zastosowania tego wyłączenia konieczne jest bowiem, aby całość przedsiębiorstwa lub jego zorganizowana część została przekazana bezpośrednio na rzecz podmiotu, który będzie prowadził tę działalność dalej. WSA z Poznaniu podzielił to stanowisko. Wskazał, że w analizowanej sytuacji obdarowane osoby nie prowadzą działalności gospodarczej, lecz planują przekazać udziały w przedsiębiorstwie do spółki jawnej i dopiero ta spółka będzie kontynuować działalność przedsiębiorstwa. Podkreślił, że przedsiębiorstwo będące przedmiotem zbycia powinno zachować funkcjonalne powiązania pomiędzy poszczególnymi składnikami majątkowymi, tak, aby przekazywany zespół składników umożliwiał nieprzerwane prowadzenie określonej działalności gospodarczej.  Na kanwie tej sprawy NSA skierował do TSUE pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni art. 19 Dyrektywy VAT.

TSUE w wyroku potwierdził, że nieodpłatne przekazanie przedsiębiorstwa dwóm osobom fizycznym, po połowie udziału na rzecz każdej z nich, które to osoby zamierzają niezwłocznie wnieść całość przedsiębiorstwa aportem do prowadzącej działalność gospodarczą spółki, której są wspólnikami, nie stanowi przekazania całości lub części majątku w rozumieniu przepisów Dyrektywy VAT.

Celem przepisów o VAT dotyczących wyłączenia z opodatkowania transakcji polegającej na przeniesieniu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części ma być zapewnienie neutralności podatkowej przy kontynuacji prowadzenia działalności gospodarczej.

Nabywca nieruchomości, który uprzednio wzniósł na niej budynek, zapłaci PCC od wartości rynkowej gruntu i wniesionego budynku – interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 13 sierpnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-2.4014.157.2026.1.MM.

Z wnioskiem o interpretację wystąpił podatnik, który zamierza zawrzeć przedwstępną umowę zakupu działki, a następnie wybudować na niej jednorodzinny budynek mieszkalny, na własny koszt i za zgodą właściciela nieruchomości. Po wzniesieniu budynku strony zamierzają zawrzeć przyrzeczoną umowę sprzedaży, a cena sprzedaży zostanie określona w oparciu o wartość samego gruntu.

W ocenie podatnika, podstawą opodatkowania PCC w odniesieniu do przyrzeczonej umowy sprzedaży będzie wyłącznie wartość gruntu, z wyłączeniem wartości budynku, który został wybudowany z własnych środków nabywcy.

Dyrektor KIS nie podzielił tego stanowiska. Wskazał, że zgodnie uPCC podstawą opodatkowania przy umowie sprzedaży jest wartość rynkowa nabytej nieruchomości, a więc – w analizowanym przypadku – wartość gruntu wraz z wybudowanym na nim budynkiem. Ustawa PCC nie dopuszcza odliczenia od podstawy opodatkowania długów i ciężarów, a więc nie jest możliwe odliczenie od podstawy opodatkowania nakładów poniesionych przez nabywcę na wzniesienie budynku. Nie ma również znaczenia przysługujące nabywcy roszczenie związane z poniesionymi nakładami na nieruchomość.