Newsletter

Dochód zagraniczny jest podstawą do odliczenia podatku zapłaconego za granicą – wyrok NSA z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II FSK 1131/22.

NSA orzekł, iż limit odliczenia podatku wskazany w art. 20 ust. 1 uCIT – odnoszący się do metody zaliczenia zwykłego (proporcjonalnego) – należy obliczać przy uwzględnieniu dochodu, a nie przychodu, również wówczas, gdy podatek zapłacony za granicą został pobrany od przychodu, a podatnik nie miał możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodu.

Jak wynika ze stanu faktycznego, spółka będąca polskim rezydentem podatkowym w ramach swojej działalności gospodarczej zajmuje się sprzedażą licencji na oprogramowanie w Polsce i za granicą, m.in. w Stanach Zjednoczonych. Zgodnie z polsko-amerykańską umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, przychód z tytułu wynagrodzenia ze sprzedaży licencji jest opodatkowane u źródła. Podatek naliczany jest od kwoty przychodu, bez uwzględnienia kosztów jego uzyskania.

Spółka uważała, że powinna ustalić limit odliczenia z art. 20 ust. 1 uCIT na podstawie proporcji przychodu osiągniętego w USA w danym roku podatkowym do jej całkowitego dochodu, a nie do dochodu osiągniętego w USA. Wskazała, iż kwota dochodu osiągniętego w USA jest równa kwocie przychodu, gdyż podstawą opodatkowania podatkiem u źródła jest przychód bez uwzględnienia kosztów jego uzyskania. Spółka nie ma możliwości ustalenia wysokości kosztów uzyskania przychodów uzyskanych za granicą, gdyż nie prowadzi szczegółowej ewidencji w tym zakresie.

Dyrektor KIS nie podzielił tego stanowiska. Wskazał, iż należy stosować wykładnię literalną art. 20 ust. 1 uCIT dotyczącą limitu odliczenia i brać pod uwagę dochód. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się WSA w Warszawie. Zaznaczył, iż w sytuacji, gdy zapłacony za granicą podatek został pobrany od przychodu, a podatnik nie miał możliwości uwzględnienia kosztów jego uzyskania, to do ustalenia limitu należy przyjąć kwotę przychodu. NSA przychylił się jednak do stanowiska Dyrektora KIS, podkreślając, że we wskazanym przepisie używane są naprzemiennie sformułowania „dochód” i „przychód” jedynie w początkowym jego fragmencie, natomiast podstawą do ustalenia limitu jest wyłącznie dochód.

Zwrot kosztów opłat parkingowych i przejazdów płatnymi drogami w podróży służbowej bez PIT u pracownika – interpretacja indywidualna dyrektora KIS z dnia 13 maja 2025 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.170.2025.1.ŁS.

Z wnioskiem o interpretację wystąpiła spółka, której pracownicy odbywają podróże służbowe związane m.in. z wyjazdami do klientów oraz udziałami w targach. Podróże te odbywają się prywatnymi samochodami pracowników na podstawie zawartych pomiędzy nimi a spółką umów o używanie pojazdu prywatnego do celów służbowych.

W ocenie spółki, opłat za parking i przejazdy płatnymi drogami nie należy rozliczać w ramach ewidencji przebiegu pojazdów (tzw. kilometrówki), a zwrócone pracownikom koszty z tego tytułu stanowią dla nich przychód zwolniony z podatku PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. 1 uPIT. Tym samym spółka nie będzie zobowiązana do obliczenia, pobrania i odprowadzenia podatku PIT.

Dyrektor KIS uznał powyższe stanowisko za prawidłowe. Wskazał na § 2 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługującym pracownikom (…) z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2190), który odnosi się do „niezbędnych udokumentowanych wydatków” innych niż diety oraz zwrot kosztów przejazdów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej i noclegów. Zgodnie z tym przepisem, to pracodawca decyduje o uznaniu tych innych wydatków faktycznie poniesionych przez pracownika za uzasadnione pod warunkiem ich prawidłowego udokumentowania oraz związku z wykonaną podróżą.

W konsekwencji uznać należało, iż zwrócone z tego tytułu koszty stanowią dla pracownika przychód zwolniony z podatku PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a uPIT w zw. z § 2 pkt 2 lit. d powyższego rozporządzenia oraz nie wliczają się do kosztów przejazdu rozliczanych w oparciu o tzw. kilometrówkę.

W przypadku podwyższenia kapitału zakładowego spółki komandytowo-akcyjnej podstawą opodatkowania w PCC jest wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy – wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt III FSK 336/24.

NSA potwierdził, że w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego w spółce komandytowo-akcyjnej podstawę opodatkowania PCC stanowi wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy, a nie kapitał zapasowy spółki. Wynika to z faktu, iż dla celów PCC spółka komandytowo-akcyjna winna być traktowana jako spółka kapitałowa, a nie osobowa.

W stanie faktycznym sprawy będącym przedmiotem rozstrzygnięcia spółka komandytowo-akcyjna planuje podwyższenie kapitału zakładowego. Część otrzymanych wpłat z tytułu objęcia akcji ma zasilić kapitał zakładowy, a część (tzw. agio emisyjne) ma trafić na kapitał zapasowy. W ocenie spółki, zobowiązana będzie ona zapłacić PCC wyłącznie od wartości, o którą zostanie podwyższony kapitał zakładowy. Wynika to z zakwalifikowania spółki komandytowo-akcyjnej na potrzeby PCC jako spółki kapitałowej i tym samym konieczności zapłaty PCC tylko od kwoty podwyższenia kapitału zakładowego zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b uPCC. Stanowisko to jest zbieżne m.in. z wyrokiem TSUE z 22 kwietnia 2015 r. w sprawie C-357/13.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się dyrektor KIS, wskazując, że zgodnie z polskim prawem spółkę komandytowo-akcyjną uznać należy za spółkę osobową i podstawą PCC stanowić powinna całość wkładu wniesionego przez akcjonariusza w związku podwyższeniem kapitału.

Sądy administracyjne obu instancji przyznały rację spółce. Zaznaczyły, iż pomimo tego, że spółka komandytowo-akcyjna w przepisach Kodeksu spółek handlowych zaliczana jest do spółek osobowych, a potrzeby PCC traktować ją należy jako spółkę kapitałową. Takie podejście jest zgodne z prawem unijnym, w tym z przywołanym wyżej wyrokiem TSUE. Tym samym, w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego spółki komandytowo-akcyjnej, obowiązek zapłaty PCC dotyczy tylko wartości, o którą podwyższono kapitał zakładowy spółki.

Fundacja rodzinna, która wynajmie długoterminowo mieszkanie na rzecz innego podmiotu, nie będzie zobowiązana do zapłaty 25 proc. podatku CIT, nawet wówczas, gdy najemca przeznaczy tę nieruchomość na cele najmu krótkoterminowego - interpretacja indywidualna dyrektora KIS z dnia 21 maja 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.92.2025.1.BD.

Dyrektor KIS wyjaśnił, iż fundacja rodzinna, która długoterminowo wynajmie mieszkanie na rzecz innego podmiotu (np. spółki z o.o.), nie będzie zobowiązana do zapłaty sankcyjnego 25 proc. podatku CIT, nawet wówczas, gdy najemca podnajmie tę nieruchomość w ramach krótkoterminowego wynajmu, a część uzyskanych z tego tytułu dochodów będzie przekazywać fundacji rodzinnej w ramach zapłaty czynszu. W sytuacji, gdyby najem krótkoterminowy był stosowany bezpośrednio przez fundację, byłaby ona zobowiązana do zapłaty 25 proc. podatku CIT od uzyskanego dochodu, zgodnie z art. 24r uCIT.

Z wnioskiem o wydanie interpretacji wystąpiły osoby fizyczne planujące założyć fundację rodzinną. Fundacja ta miałaby wynająć na czas nieokreślony mieszkanie wraz z miejscem postojowym (nabyte tytułem pokrycia funduszu założycielskiego) na rzecz niepowiązanej spółki kapitałowej. Zgodnie z umową, najemca miałby prawo do podnajmu tej nieruchomości na krótkie okresy (tzw. „najem na doby”), ponosząc wydatki z tym związane. Tytułem czynszu najmu fundacja rodzinna miałaby otrzymywać kwotę odpowiadającą 80 proc. uzyskiwanego przez najemcę przychodu netto z tytułu najmu krótkoterminowego pomniejszonego o prowizje zapłacone portalom rezerwacyjnym.

W ocenie wnioskodawców, takie dochody fundacji rodzinnej, jako pochodzące z najmu długoterminowego, będą zwolnione z podatku CIT. Stanowisko to podzielił dyrektor KIS.

Sprzedaż akcji za pośrednictwem fundacji rodzinnej nie zawsze jest unikaniem opodatkowania – uchwała Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania z dnia 29 maja 2025 r. nr 3/2025.

Zgodnie z uchwałą Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania z dnia 29 maja 2025 r. nr 3/2025, wniesienie akcji do fundacji rodzinnej i ich natychmiastowa sprzedaż nie mogą być automatycznie uznane za unikanie opodatkowania. Zgodnie ze stanowiskiem Rady, unikanie opodatkowania wystąpiłoby wówczas, gdyby pieniądze uzyskane z takiej sprzedaży przez fundację rodzinną zostały przez nią od razu wypłacone na rzecz beneficjentów, a nie reinwestowane zgodnie z celami fundacji.

Z wnioskiem o wydanie opinii wystąpił Szef Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie art. 119h § 2 i 3 Ordynacji podatkowej, który powziął wątpliwość czy działanie podatnika polegające na sprzedaży akcji do fundacji rodzinnej i ich natychmiastowej sprzedaży przez fundację (skutkujące uzyskaniem wymiernych korzyści podatkowych) należy zakwalifikować jako niedozwoloną optymalizację podatkową. Rada wskazała, że w analizowanym stanie faktycznym zastosowanie art. 119a Ordynacji podatkowej jest zasadne wyłącznie w odniesieniu do tej części kwot uzyskanych ze zbycia akcji przez fundację rodzinną, które zostały wypłacone podatnikowi przez tę fundację w następstwie dokonanej transakcji. W odniesieniu do tej części środków finansowych uzyskanych przez fundację rodzinną z tytułu zbycia akcji, która pozostała w fundacji rodzinnej, Rada nie znalazła przesłanek do zastosowania art. 199a Ordynacji podatkowej. Rada uznała w szczególności, że pozostawienie środków w fundacji rodzinnej celem ich reinwestycji lub gromadzenia mienia może potwierdzać nieabuzywny i racjonalny gospodarczo cel działania podatnika tworzącego fundację rodzinną.

Podział spółki akcyjnej nie musi stanowić niedozwolonej optymalizacji podatkowej – opinia zabezpieczająca szefa KAS z dnia 10 marca 2025 r., sygn. DKP3.8082.2.2024 (opublikowana w dniu 22 maja 2025 r.).

W wydanej opinii zabezpieczającej szef KAS uznał, iż w sytuacji, gdy podział spółki akcyjnej jest czynnością jednorazową, nie uczestniczą w niej podmioty pośredniczące oraz nie dochodzi do sztucznego podziału operacji, to taka czynność nie stanowi niedozwolonej optymalizacji podatkowej.

Zgodnie ze stanem faktycznym sprawy, planowany jest podział spółki akcyjnej w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH, tj. poprzez przeniesienie części majątku na nowo zawiązaną spółkę akcyjną. Akcjonariuszami dzielonej spółki są m.in. spółka z o.o. oraz osoba fizyczna. Pierwotnymi akcjonariuszami nowo zawiązanej spółki będą natomiast dwie osoby fizyczne. Po podziale i przeniesieniu zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki dzielonej do spółki nowo zawiązanej akcje tej ostatniej zostaną przydzielone akcjonariuszom spółki dzielonej. Akcjonariat spółki dzielonej będzie pokrywał się w ok. 98% z akcjonariatem spółki nowo powstałej, a po odkupie od pierwotnych akcjonariuszy tj. dwóch osób fizycznych akcji założycielskich, będzie zgodny w 100%.

Wnioskodawcy wskazali, że celem podziału ma być m.in. możliwość pozyskania finansowania na dalsze badania rozwojowe oraz konieczność finansowania nowych projektów. Rezultatem restrukturyzacji będzie uzyskanie korzyści podatkowych, polegających m.in. na braku obowiązku zapłaty PCC, gdyż podział spółki nie jest uznawany za zmianę umowy spółki, która podlega opodatkowaniu PCC oraz braku obowiązku zapłaty CIT po stronie spółki dzielonej i spółki nowo powstałej, gdyż będziemy mieli do czynienia z przeniesieniem zorganizowanej części przedsiębiorstwa jak również majątek pozostały w spółce dzielonej będzie stanowił taką zorganizowaną część.

W ocenie szefa KAS, pomimo uzyskania powyższych korzyści podatkowych, brak jest podstaw do zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Planowany podział nie jest bowiem sprzeczny z przedmiotem ani celem ustawy podatkowej, jak i brak w nim elementów sztuczności. Czynność ma także charakter jednorazowy i nie stanowi czynności w rozumieniu art. 119f § 1 OrdPod.