Newsletter

Odszkodowanie wypłacone przedsiębiorcy przez biuro rachunkowe za błąd skutkujący powstaniem zaległości podatkowej nie stanowi przychodu na gruncie art. 14 ust. 3 pkt 3a uPIT - interpretacja indywidualna dyrektora KIS z dnia 17 września 2025 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.509.2025.1.JG.

Dyrektor KIS uznał, że odszkodowanie, które przedsiębiorca dostał od biura rachunkowego za popełniony przez nie błąd skutkujący brakiem zapłaty VAT, nie stanowi dla niego przychodu z działalności gospodarczej z art. 14 ust. 3 pkt 3a uPIT.

W stanie faktycznym sprawy, podatniczka zawarła z biurem rachunkowym umowę na obsługę księgową. Prowadzi ona działalność gospodarczą i korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 uVAT (tj. wartość jej sprzedaży z wyłączeniem podatku w roku podatkowym nie przekracza kwoty 200 tys. zł). Dodatkowo podatniczka wynajmuje nieruchomości na cele mieszkalne i z tego tytułu korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 uVAT.

Biuro rachunkowe nie uwzględniło przychodów podatniczki z najmu nieruchomości do limitu zwolnienia z VAT, co zostało zakwestionowane przez organ podatkowy. W konsekwencji podatniczka musiała dokonać rejestracji jako podatnik VAT czynny oraz zapłacić zaległy podatek wraz z odsetkami za zwłokę. Podatniczka wystąpiła do biura rachunkowego z roszczeniem o odszkodowanie w kwocie zapłaconej zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę.

Dyrektor KIS potwierdził, że odszkodowanie otrzymane przez podatniczkę z powyższego tytułu nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Wskazał, że zapłacony zaległy VAT wraz z odsetkami za zwłokę nie będzie zaliczony do kosztów uzyskania przychodu (zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a i b uPIT oraz ust. 1 pkt 18 uPIT), a odszkodowanie, które otrzyma podatniczka od biura rachunkowego, będzie odpowiadało poniesionym przez nią wydatkom z tego tytułu. Tym samym kwota ta nie będzie przychodem z działalności gospodarczej z art. 14 ust. 3 pkt 3a uPIT.

Zmniejszenie wartości wkładu wspólnika spółki komandytowej, również w sytuacji, gdy wkładem tym jest zobowiązanie wspólnika do świadczenia pracy na rzecz spółki, należy traktować jako zmniejszenie udziału kapitałowego wspólnika - wyrok NSA z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt II FSK 34/23.

NSA orzekł, że zmniejszenie udziału kapitałowego wspólnika – komandytariusza w spółce komandytowej poprzez zwolnienie go z obowiązku świadczenia pracy nie jest neutralne podatkowo. W takim przypadku powstaje przychód, który zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 1a uPIT jest opodatkowany.

Sprawa dotyczyła komandytariusza, który wniósł do spółki komandytowej wkład pieniężny oraz wkład niepieniężny w postaci zobowiązania do świadczenia pracy na rzecz spółki. W związku z planowanym przekształceniem spółki w spółkę z o.o. planowano obniżyć wartość wniesionego przez wspólnika wkładu niepieniężnego do wartości wykonanej już pracy, przy czym nie miało to skutkować wypłatą żadnego świadczenia na jego rzecz. W ocenie wspólnika, w takiej sytuacji po jego stronie nie powstanie przychód do opodatkowania PIT, gdyż jedynym skutkiem tej czynności będzie wygaśnięcie obowiązku świadczenia pracy.

Dyrektor KIS uznał jednak, że takie zmniejszenie wartości wkładu wspólnika stanowi zmniejszenie udziału kapitałowego, co zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 1a ustawy o PIT skutkuje powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych.

NSA potwierdził prawidłowość interpretacji KIS i podkreślił, że zmniejszenie udziału kapitałowego prowadzi do powstania opodatkowanego przychodu z kapitałów pieniężnych z art. 24 ust. 5 pkt 1a uPIT.

Nabycie wierzytelności po cenie niższej niż jej wartość nominalna nie jest opodatkowane VAT - wyrok NSA z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt I FSK 1310/22.

Z wnioskiem o indywidualną interpretację wystąpiła spółka, która zbyła wierzytelności objęte postępowaniem układowym. Cena tych wierzytelności została ustalona na poziomie ich wartości rynkowej, która była niższa niż ich wartość nominalna oraz nie zawierała żadnych rabatów i upustów. Umowa cesji nie zobowiązywała nabywcy do świadczenia na rzecz spółki jakichkolwiek usług. W ocenie podatnika, taka umowa nie jest ani dostawą towarów, ani świadczeniem usług i tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT, zarówno po stronie cedenta, jak i cesjonariusza.

Dyrektor KIS potwierdził, że po stronie zbywcy cesja wierzytelności nie podlega opodatkowaniu VAT. Wskazał jednak, że po stronie nabywcy wierzytelności mamy do czynienia z usługą świadczoną na rzecz zbywcy, która polega na uwolnieniu cedenta od ciężaru egzekwowania wierzytelności (z wyjątkiem tzw. wierzytelności trudnych). Tego typu usługa podlega opodatkowaniu VAT, o ile jest odpłatna.

Sądy administracyjne przyznały rację podatnikowi. Stwierdziły, że niezależnie od charakteru wierzytelności, jej nabycie w sytuacji, gdy cena została ustalona poniżej jej wartości nominalnej i odzwierciedla jej rzeczywistą wartość z chwili sprzedaży, nie może być traktowane jako odpłatna usługa.

Spółka komunalna realizująca wyłącznie zadania publiczne nie jest podatnikiem VAT - wyrok składu 7 sędziów NSA z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt I FSK 678/21.

NSA w składzie 7 sędziów orzekł, iż spółka prawa handlowego, która powołana została wyłączenie w celu realizacji zadań publicznych, finansowana w formie rekompensat przez jednostkę samorządu terytorialnego, nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu uVAT. Tym samym nie jest ona podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1-2 uVAT. Sprawa dotyczyła spółki celowej, która została powołana przez województwo wyłącznie w celu realizacji jego zadań własnych w oparciu o zawartą umowę powierzenia. Koszty działalności spółki były pokrywane w całości przez województwo w formie rekompensat, a celem jej działalności nie było osiąganie zysku. W złożonym wniosku o interpretację spółka zapytała, czy realizowane przez nią czynności podlegają uVAT, a jeśli tak, czy znajdzie do nich zastosowanie zwolnienie z VAT.

Dyrektor KIS uznał, że spółka jest podatnikiem zgodnie z art. 15 ust. 1 uVAT, a jej działania stanowią odpłatne świadczenie usług. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się WSA w Łodzi, wskazując, że działalność spółki nie spełnia definicji działalności gospodarczej z art. 15 ust. 1-2 uVAT (w szczególności brak działania w celu osiągnięcia zysku, brak ponoszenia ryzyka gospodarczego oraz brak uczestnictwa w wolnym rynku). Tym samym spółka nie ma statusu podatnika VAT. NSA podzielił to stanowisko w całości.

Opinia zabezpieczająca w zakresie planowanego zespołu czynności, polegającego na zastąpieniu spółki holdingowej przez fundację rodzinną - pismo Szefa KAS z dnia 16 września 2025 r., DKP3.8082.5.2025.

Szef KAS wydał opinię zabezpieczającą, której przedmiotem był zespół czynności obejmujących utworzenie fundacji rodzinnej przez osoby fizyczne, przystąpienie fundacji rodzinnej jako wspólnika do spółek zależnych, wystąpienie spółki holdingowej ze spółek zależnych bez wynagrodzenia, przekazanie przez założycieli na podstawie umowy darowizny wszystkich posiadanych przez nich akcji w spółce holdingowej na rzecz fundacji oraz rozwiązanie i likwidacja spółki holdingowej, której majątek zostanie przekazany do fundacji rodzinnej jako jedynemu wspólnikowi – pod kątem odpowiadania ustawowym kryteriom unikania opodatkowania wskazanym w art. 119a § 1 OrdPod.

Szef KAS uznał, że w okolicznościach sprawy mogą powstać korzyści podatkowe, których osiągnięcie było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności (w tym dotyczącego korzystnego podatkowo sposobu przekazania majątku likwidowanej spółki holdingowej do fundacji). Ponadto dodał, że przedmiotowe korzyści podatkowe nie są sprzeczne z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, a działanie wnioskodawcy (będącego jednocześnie fundatorem i beneficjentem fundacji rodzinnej) nie może zostać uznane za sztuczne, gdyż jest w pełni racjonalne. Tym samym powołanie spółki holdingowej jako wehikułu sukcesyjnego, a następnie realizacja dalszych opisanych wyżej czynności, dają możliwość przeniesienia biznesu rodzinnego do fundacji w sposób neutralny podatkowo.

W konsekwencji do przedstawionych korzyści podatkowych nie znajdzie zastosowania art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania.